
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
Pablo Cerdà Insa
Guillermo Tortajada Comeche
[page-n-1]
Archivo de Prehistoria Levantina
Vol. XXXVI, 2026, p. 211-234
Permanent IRI: http://mupreva.org/pub/1641
Creative Commons BY-NC-SA 4.0 ES
ISSN: 0210-3230 / eISSN: 1989-0508
Pablo CERDÀ INSA a y Guillermo TORTAJADA COMECHE b
El tesoro de Alcublas (Valencia).
Un conjunto de monedas de plata
europeas del siglo XIX
RESUMEN: En este trabajo se presenta un conjunto de 77 duros de plata acuñados en Francia,
Cerdeña y España, recuperado en la localidad valenciana de Alcublas. Se trata de un depósito de piezas
seleccionadas ocultado por un vecino de la localidad en el interior de su vivienda hacia la década de
1860 y recuperado años después por la misma familia. Actualmente, las monedas se conservan en el
Museu de Prehistòria de València y constituyen un hallazgo singular dentro del territorio valenciano.
PALABRAS CLAVE: Duros de plata, tesoro, siglo XIX, Alcublas.
The Alcublas hoard (Valencia). A 19th-century European silver coin assemblage
ABSTRACT: This paper deals with a collection of 77 silver duros minted in France, Sardinia, and
Spain, recovered in the town of Alcublas, in the province of Valencia. The coins represent a distinctive
savings hoard of selected coins, hidden by a local resident inside his home around the 1860s and
later recovered by the same family. Currently, the coins are preserved at the Museu de Prehistòria de
València and constitute a singular find within the Valencian territory.
KEYWORDS: Silver duros, hoard, 19th century, Alcublas.
a
b
Departament de Prehistòria, Arqueologia i Història Antiga. Universitat de València.
Contratado predoctoral CIACIF/GVA
pablo.cerda-insa@uv.es
Investigador independiente
g.tortajadacomeche@edu.gva.es
Recibido: 23/08/2025. Aceptado: 13/10/2026. Publicado en línea: 15/06/2026.
[page-n-2]
212
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
1. EL HALLAZGO Y LA FAMILIA ROMERO-DOMINGO
En julio de 1985, Salvador Comeche García y su esposa Vicenta Lázaro Miguel, labradores de la población
valenciana de Alcublas (Valencia), decidieron llevar a cabo una reforma en su casa, ubicada en la calle
Desamparados n.º 39 de dicho municipio. Las obras fueron acometidas por la cuadrilla de albañiles de
Ángel Martínez Mañes, maestro de obras, a quien entrevistamos en agosto de 2025. Según su testimonio,
cuando empezaron a asolar el hueco de la escalera, picaron en una estantería de obra adosada a la pared a
modo de hornacina y con los primeros golpes sacaron a la luz un puñado de monedas. Inmediatamente se
recogieron todas (77 monedas de plata) y se entregaron a Salvador Comeche. Acompañando al conjunto
se halló un trozo de tejido rectangular de 32x20 cm usado quizá para envolver las piezas con una cuerda y
facilitar su almacenamiento. Según información oral facilitada por las hijas del matrimonio, María Pilar,
Celia y Laura Loreto, cuando se recuperó el conjunto se depositó en una bolsa de tela y se guardó en un
armario por casi cuarenta años. Tras la muerte de Salvador Comeche, en 2023, sus familiares contactaron
con el Museu de Prehistòria de València, que decidió incorporar el tesoro a sus fondos en 2024 (fig. 1).
Alcublas es un municipio situado en el noroeste de la provincia de Valencia, a unos 750 m s.n.m., en las
estribaciones meridionales de la Sierra Calderona. Constituye la localidad más oriental de la comarca de la
Serranía, pues limita por el norte con Secañet y Jérica, por el sur con Llíria, por el este con Altura y por el
oeste con Andilla. La vecindad de Alcublas aparece mencionada en la literatura y la documentación desde el
siglo XIII. De hecho, la primera referencia procede del Llibre dels Feits, donde se explica que el rey Jaume
I pasó la noche allí con su ejército antes de continuar hacia el Puig (Ferrando y Escartí, 2024: 298=Ms.
1734. Bon. 10-VI-3: Folio 81v). Tras la conquista, Alcublas pasó a formar parte del patrimonio de la tercera
mujer de dicho monarca –Teresa Gil de Vidaure– y, más tarde, quedó en manos de la cartuja de Valldecrist
hasta la desamortización de Mendizábal (Romero, 2019). Sin duda, el siglo XIX fue un momento de suma
importancia en la historia de Alcublas. Pese a todas las vicisitudes documentadas (Madoz, 1846: 480), fue
un municipio rural con una población en expansión, donde la inmensa mayoría se dedicó a la agricultura
mientras que un reducido sector desarrolló labores artesanas y comerciales. Durante casi seis siglos de
historia, el municipio aumentó su población progresivamente pasando de censar a un centenar de vecinos en
época medieval-moderna a 2.952 habitantes en el año 1917 (Ponz, 1779: 164; Cavanilles, 1795: 82; Alegre,
1917; Alcaide, 2008: 20), cantidad que contrasta con la baja población actual, 690 habitantes a 1 de enero
de 2024 según el INE.
En este contexto, llama la atención la presencia de un conjunto de 77 monedas de plata en un domicilio
sito en la calle Desamparados (también llamada Virgen de los Desamparados y conocida como “El Barrio”
por los alcublanos y alcublanas) teniendo en cuenta que en esta localidad no se han documentado hallazgos
numismáticos relevantes. El origen de esta calle se puede ubicar en el siglo XVII. Según explica Alcaide
(2008: 22, 29), las ampliaciones de la villa fueron constantes a partir de ese momento; en 1609 se pagaron
diferentes trabajos de fortificación, tras los cuales el pueblo quedó amurallado y en 1618 se documenta el
inicio de la canalización de la Fuente de San Agustín, el acueducto conocido como “la Mena”, que no se
acabará hasta algunas décadas después. Si observamos la ortofoto del Vuelo Americano de 1956 (fig. 2), se
aprecia claramente como la calle Desamparados está fuera del trazado ovalado o escutiforme del resto de
la población. Esta calle queda dispuesta en ángulo oblicuo, viéndose limitada por el acueducto en su zona
oriental. Por tanto, la calle se hizo después de iniciar las obras de canalización o en un momento próximo.
La casa en la que se ocultaron las monedas aparece citada de forma directa e indirecta en los archivos
locales a partir del siglo XIX. Sabemos que desde hace más de seis décadas el domicilio ha estado habitado
por Salvador Comeche y Vicenta Lázaro, descubridores del conjunto y abuelos de uno de los autores (fig. 3).
Según información oral facilitada por María Pilar –hija mayor del matrimonio–, antes que sus padres, la casa
estuvo habitada durante un corto periodo de tiempo por su tío Justo García y su familia. María Pilar, al igual que
el propio Salvador, explicaron que en esa casa vivió el abuelo materno de Salvador, Eusebio García. Esto se ha
corroborado con el padrón de habitantes de 1924, en el que aparece viviendo en la casa en cuestión Eusebio
APL XXXVI, 2026
[page-n-3]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
213
A
B
Fig. 1. A) Propuesta de almacenaje de las monedas del tesoro de Alcublas en el fragmento de tejido recuperado.
B) Vista general de las monedas.
APL XXXVI, 2026
[page-n-4]
214
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
Fig. 2. Alcublas, vuelo Americano de 1956. El punto rojo se marca la casa de la C/ Desamparados n.º 39. En azul, el
acueducto de la Mena cuyo trazado es paralelo a la calle.
García Civera, su esposa María Alcaide Romero y sus hijos Catalina (madre de Salvador), Francisco, Justo,
José; Esperanza (su madre) y su hermano Matías. Sabemos que el matrimonio son los abuelos de Salvador, y
que debe de ser la casa que hoy tiene el número 39, aunque en ese padrón aparece con el número 41 (Padrón
de habitantes Alcublas 1915, folio 16; Padrón de habitantes Alcublas 1924, vecino 220). Comparando los
distintos padrones, vemos que en cada uno se asigna un número diferente a la vivienda y posiblemente no
hubiese ninguna placa indicando la numeración correcta hasta bien entrado el siglo XX.
En el padrón de habitantes de 1901, en el que solo se especifica la calle y ningún número, encontramos
viviendo en este domicilio a los padres de María Alcaide, la esposa de Eusebio (Padrón de habitantes
Alcublas 1901, folios 15-16). Son Francisco Alcaide Monserrat (nacido en 1845) y Teresa Romero Domingo
(nacida en 1844). En el padrón más antiguo conservado, el de 1875, encontramos que en la casa están
viviendo este mismo matrimonio, con sus hijas mayores –María y Salvadora– y con los padres de Francisco
–Julián Alcaide y María Monserrat–, que en aquel entonces contaban con más de 70 años (Padrón 1875
Alcublas, folio 21). Con la ayuda del archivo parroquial, se ha podido averiguar que el padre de Francisco,
Julián Alcaide, se casó en la localidad vecina de Casinos con María Monserrat, y sabemos que el propio
Francisco nació allí, pues aparece como “natural de Casinos”. También se documentó que Francisco se casó
en 1866 en Alcublas con Teresa Romero Domingo, nacida en esta localidad (Libro Matrimonial. Año 1866,
folio 6), quienes debieron de instalarse en la población a partir de esa fecha. Por parte de Teresa, sabemos
que su padre fue Félix Romero Albalat, quien nació en 1799 y se casó en 1822 con Salvadora Domingo
Mañes, ambos de Alcublas (Libro Desposados, Años 1802-1825, folio 305v).
No se han conservado padrones más antiguos que el de 1875, pero en el archivo municipal se custodia
la Contribución Territorial de 1864-1865, en la que se documenta viviendo en la calle Desamparados a
Félix Romero, padre de Teresa, que por aquel entonces tenía 65 años (Contribución Territorial de Alcublas
1864-1865, contribuyente n.º 158). Parece probable que Félix Romero y Salvadora Domingo estuviesen
viviendo en la actual Desamparados 39 en la década de 1860, momento en el que se fecha la acuñación de
las últimas monedas del conjunto.
APL XXXVI, 2026
[page-n-5]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
215
1822
Félix Romero Albalat
(nac. 1799)
1866
Francisco Alcaide Monserrat
(nac. 1845)
Eusebio García Civera
(nac. 1869)
Salvador Comeche Albalat
Teresa Romero Domingo
(nac. 1844)
María Alcaide Romero
(nac. 1868)
Catalina García Alcaide
Salvador Comeche García
Salvadora Domingo Mañes
(nac. 1802)
Justo García Alcaide
Vicenta Lázaro Miguel
Fig. 3. Esquema genealógico de las personas que habitaron la casa en la que aparecieron las monedas desde mediados
del siglo XIX hasta los inicios del XXI.
2. EL CONTENIDO DEL TESORO. COMENTARIO NUMISMÁTICO
El tesoro de Alcublas está constituido por 77 monedas de tipo duro. Esta denominación surgió tras la
acuñación hispana de los primeros reales de a ocho o pesos duros en el siglo XVI y con el tiempo la
investigación numismática la ha utilizado para designar a todas aquellas monedas de plata de módulo
grande (ca. 25-30 g de peso y 37-40 mm de diámetro) que se acuñaron y circularon por los diferentes
estados europeos y sus colonias desde finales del siglo XV hasta el siglo XX (Herrera, 1914; Mateu y
Llopis, 1946: s.v. Duro, Peso, Peso duro, Peso fuerte, Real de a ocho; Alfaro et al., 2009: s.v. Real de ocho).
Los duros del tesoro se acuñaron en Francia, la península itálica y España entre 1810 y 1859. Todas
las piezas pesan alrededor de 25 g y tienen un diámetro de 37 mm. Pese a pertenecer a diferentes países
europeos, las monedas estudiadas presentan un patrón metrológico y de pureza similares, especialmente las
francesas y las italianas.
En Francia este estándar se implantó con la reforma monetaria de 1803 (Ley del 7 de Germinal), que
estableció la relación oro/plata del franco en 1:15,5 (Martín-Aceña, 2023: 104). El valor más grande de
esta divisa (5 francos) circuló masivamente por Europa a partir de las campañas militares francesas, siendo
adoptado por diversos Estados europeos, especialmente en la península itálica, para la acuñación de monedas
de plata de módulo grande que acercaban sus sistemas al patrón francés. Esto facilitó las transacciones y
el comercio dado que, por ejemplo, una moneda de 5 francos franceses era equivalente a una de 5 liras
italianas (Redish, 1993: 69-71). En diciembre de 1865, Francia, Italia, Bélgica y Suiza constituyeron la
Unión Monetaria Latina (UML) con el objetivo de institucionalizar este patrón metrológico entre los
distintos países europeos facilitando así la circulación y aceptación de las diferentes monedas entre ellos
(Redish, 1993: 68-69, 76-77; Einaudi, 2000; Martorell, 2017). Todo el numerario presente en este tesoro es
anterior al establecimiento formal de la UML, aunque su metrología muestra perfectamente la convergencia
hacia un patrón común.
La moneda española atesorada se acuñó en la década de 1850. Su diámetro es igual que el de las
anteriores, pero su peso es entre 0,5 y 1 g más elevado que estas (ca. 26 g). Las monedas de 20 reales son
fruto de una reforma monetaria efectuada en 1848 en la que, entre otros ajustes del sistema, se dispuso
APL XXXVI, 2026
[page-n-6]
216
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
que la relación del oro frente la plata debía de ser de 1:15,77 en lugar de la relación tradicional de 1:16,
cosa que favorecía el acercamiento de la divisa española al estándar francés que se estaba imponiendo por
Europa e impedía que la moneda hispana se guardase o fundiese para extraer un beneficio (de Santiago,
2008: 382-383).
De las 77 monedas de plata que componen el tesoro de Alcublas (tabla 1), la mayor cantidad procede de
Francia (66 ejemplares). Las de Cerdeña y España apenas suman 11 piezas. La moneda más reciente es una
pieza de 20 reales de Isabel II acuñada en Madrid en 1859 con muy poco desgaste por uso. La excelente
conservación de las monedas más recientes y el hecho de que no haya piezas posteriores a 1859 indican que
el lote pudo ocultarse poco después de esa fecha, hacia la década de 1860. La composición del tesoro de
Alcublas es similar a la documentada en otros conjuntos con monedas de plata ocultados durante la primera
mitad del siglo XIX. En el tesoro de Pinto I aparecieron 5 monedas francesas de plata de módulo grande
junto con 352 monedas hispánicas de 8 reales (Alfaro, 1990: 92-94; Ramón, 2013: 49-50). En el de Parla
aparecieron 4 monedas francesas similares a las anteriores y 140 de 8 reales (Alfaro, 1990: 96-98; Ramón,
2013: 50). Finalmente, en el tesoro de Puig-Reig, se recuperaron 51 monedas de oro y 16 de plata de la
monarquía hispánica y 714 monedas de 5 francos de plata (Vegué, 1982; Serra, 1983).
En todos estos casos, es interesante señalar la presencia de moneda extranjera de módulo grande
entre las piezas atesoradas. La evidencia numismática y la documentación muestran que en la España de
inicios del siglo XIX este tipo de moneda empezó a llegar en cantidades considerables (Martínez Valle y
Ripollès, 1997: 161-164). Durante las primeras décadas del reinado de Isabel II el numerario francés circuló
abundantemente dada la escasez de moneda peninsular derivada de la pérdida de las colonias y de la salida
progresiva de la moneda de plata española hacia el mercado europeo por su alto contenido de oro en la
aleación (Martínez Valle y Ripollès, 1997: 166-167; de Santiago, 2008: 381-382). El tesoro de Alcublas
se inserta en este contexto y es especialmente similar al de Puig-Reig, por lo que quienes atesoraron las
monedas lo debieron de hacer en un circuito en el que el numerario francés estaba presente de forma
abundante y era aceptado por la sociedad al mismo nivel que el propio. Según documentación de 1842, la
mitad de la masa monetaria de plata que circulaba en aquellos años por la península era francesa (Martínez
y Ripollès, 1997: 174), por lo que no es de extrañar que en ambos conjuntos esta moneda sea tan abundante
de acuerdo con la situación económica de la España del momento.
Como se ha mencionado anteriormente, las monedas de Alcublas constituyen un ahorro personal
ocultado en un domicilio particular, que fue recuperado casi un siglo después por los descendientes de
quien o quienes las escondieron. La información sobre el porqué de la ocultación, la cantidad desmesurada
de moneda extranjera frente a la peninsular que se documenta o el motivo por el cual no se recuperó el
conjunto en el siglo XIX se han perdido en los anales de la historia de esta familia alcublana. Tras estudiar
las monedas, se pueden aportar dos propuestas al respecto.
La primera hipótesis, aunque menos probable, considera que pudo existir la voluntad por parte del
propietario de buscar diferentes tipos, fechas y variantes entre las monedas que recibía con el objetivo
de guardar un capital a modo de “colección numismática”. Dado que la moneda extranjera circulaba
abundantemente, es posible que el propietario del ahorro pudiese haber buscado y guardado monedas
francesas, italianas y españolas según su año de acuñación y el tipo representado en su superficie. No
obstante, si este conjunto de monedas se concibió como una “colección”, carecemos de argumentos sólidos
para explicar, por ejemplo, por qué entre todas las monedas francesas se documentan seis ejemplares del
año 1813 (tres de ellos de la misma ceca) o por qué se recopilaron más monedas de Luis Felipe I que del
resto de los monarcas.
La segunda propuesta que se plantea es que las monedas pudieron llegar a manos del propietario todas
juntas, quizá como parte de un pago por un bien o un servicio determinado por parte de algún vecino de la
localidad o de un comerciante. Esta hipótesis parece más probable dado el desgaste general de las monedas.
Además, las piezas se recuperaron junto con un trozo de tela, usada quizá para conformar un paquete.
Posiblemente el propietario las recibió así en origen.
APL XXXVI, 2026
[page-n-7]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
217
Tabla 1. La relación por cecas y países de las monedas del tesoro
País
Cronología
Total por país
Cecas
Total por ceca
Francia
1810-1852
66 monedas
Cerdeña
1828-1851
4 monedas
España
1850-1859
7 monedas
París
Lille
Rouen
Marsella
Perpiñán
Bayona
Burdeos
Lyon
Toulouse
Estrasburgo
La Rochelle
Limoges
Génova
Turín
Madrid
27
11
10
4
3
2
2
2
2
1
1
1
3
1
7
El valor del conjunto asciende a unos 1479 reales de vellón de la época, teniendo en cuenta que las
monedas extranjeras se tarifaban hacia la década de 1840 en 19 reales y no en 20 como las españolas
(Martínez Valle y Ripollès, 1997: 162, nota 92). Atendiendo a algunas recopilaciones de salarios y precios
del siglo XIX procedentes de las comarcas del interior de Valencia, estamos ante una cantidad que fácilmente
podría constituir el sueldo que percibía anualmente un escribano, un maestro cerrajero o un alguacil (véase
Martínez y Ripollès, 1997: 208-210). Si las monedas se recibieron todas en bloque, su obtención pudo ser
fruto de una transacción inmobiliaria o agrícola importante, por lo que sus propietarios (muy probablemente
Félix Romero y Salvadora Domingo) tuvieron interés por guardar su fortuna y decidieron esconderla en
el interior de su domicilio de Alcublas. Los propietarios del conjunto debieron de fallecer a finales de la
década de 1860, quizá sin desvelar el lugar en el que lo escondieron. La información sobre el paradero de
las monedas no debió de trascender a las futuras generaciones de la familia o si lo hizo estos no debieron de
encontrar el tesoro. Las monedas permanecieron en el olvido hasta su redescubrimiento en 1985, habiendo
pasado más de un siglo desde su pérdida.
AGRADECIMIENTOS
Agradecemos a Candela García, Iván Jorge y María Teresa Domingo por facilitarnos el acceso al Archivo Municipal
de Alcublas, así como a Miguel A. Bondia, antiguo párroco de la localidad, por facilitarnos la consulta del Archivo
Parroquial. A Pilar Comeche, por sus orientaciones en la Biblioteca y a Ángel Martínez Mañes, por sus observaciones
acerca del hallazgo. Asimismo, son de agradecer los comentarios y correcciones del manuscrito facilitadas por Pere
Pau Ripollès y por Manuel Gozalbes. Finalmente, estos agradecimientos se hacen extensivos a las hermanas Comeche
Lázaro, sin cuya voluntad no estaríamos en este punto, y a todos sus antepasados que decidieron conservar, de una
forma u otra, este conjunto.
APL XXXVI, 2026
[page-n-8]
218
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
CATÁLOGO
FRANCIA
PRIMER IMPERIO FRANCÉS
1. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1810. París.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1810.
25.02 g. 37 mm. 6 h. MPV 51282.
Ref.: F.307/16; KM: n.º 694.1.
2. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1811. París.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1811.
24.7 g. 37 mm. 6 h. MPV 51283.
Ref.: F.307/30; KM: n.º 694.1.
3. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1811. París.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1811.
24.63 g. 37 mm. 6 h. MPV 51284.
Ref.: F.307/30; KM: n.º 694.1.
4. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1811. París.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
APL XXXVI, 2026
su interior; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1811.
24.78 g. 37 mm. 6 h. MPV 51286.
Ref.: F.307/30; KM: n.º 694.1.
5. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1811. París.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1811.
24.56 g. 37 mm. 6 h. MPV 51287.
Ref.: F.307/30; KM: n.º 694.1.
6. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1811. París.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1811.
24.56 g. 37 mm. 6 h. MPV 51288.
Ref.: F.307/30; KM: n.º 694.1.
7. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1811. Perpiñán.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca Q / racimo de uva y
leyenda EMPIRE FRANÇAIS. 1811.
24.8 g. 37 mm. 6 h. MPV 51285.
Ref.: F.307/40; KM: n.º 694.12.
8. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1812. Limoges.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca I / manos y leyenda
[page-n-9]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
EMPIRE FRANÇAIS. 1812.
24.79 g. 37 mm. 6 h. MPV 51290.
Ref.: F.307/49; KM: n.º 694.7.
9. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1812. Perpiñán.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca Q / racimo de uva y
leyenda EMPIRE FRANÇAIS. 1812.
24.72 g. 37 mm. 6 h. MPV 51289.
Ref.: F.307/54; KM: n.º 694.12.
10. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1813. Bayona.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca L / tulipán y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1813.
24.7 g. 37 mm. 6 h. MPV 51293.
Ref.: F.307/68; KM: n.º 694.9.
11. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1813. Lille.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en su
interior; alrededor marcas de ceca W / caduceo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1813.
24.79 g. 37 mm. 6 h. MPV 51291.
Ref.: F.307/76; KM: n.º 694.16.
12. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1813. París.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1813.
24.69 g. 37 mm. 6 h. MPV 51292.
Ref.: F.307/60; KM: n.º 694.1.
13. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1813. París.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1813.
24.87 g. 37 mm. 6 h. MPV 51295.
Ref.: F.307/60; KM: n.º 694.1.
14. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1813. París.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
219
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1813.
24.68 g. 37 mm. 6 h. MPV 51296.
Ref.: F.307/60; KM: n.º 694.1.
15. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1813. Toulouse.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en su
interior; alrededor marcas de ceca M / monograma CT y
leyenda EMPIRE FRANÇAIS. 1813.
24.76 g. 37 mm. 6 h. MPV 51294.
Ref.: F.307/69; KM: n.º 694.10.
FRANCIA DE LA RESTAURACIÓN
16. Luis XVIII. 5 francos. 1815. Toulouse.
A/ Busto de Luis XVIII, a izq.; alrededor leyenda LOUIS
XVIII ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado, con dos ramas de roble
debajo; alrededor marcas de ceca M / monograma CT y
leyenda PIECE DE 5 FRANCS. 1815.
24.85 g. 37 mm. 6 h. MPV 51297.
Ref.: F.308/23; KM: n.º 702.9.
17. Luis XVIII. 5 francos. 1817. París.
A/ Busto de Luis XVIII, a izq.; alrededor leyenda LOUIS
XVIII ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado, con dos ramas de roble
debajo; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
PIECE DE 5 FRANCS. 1817.
24.73 g. 37 mm. 6 h. MPV 51298.
Ref.: F.309/14; KM: n.º 702.1.
18. Luis XVIII. 5 francos. 1819. Rouen.
A/ Busto de Luis XVIII, a izq.; alrededor leyenda LOUIS
XVIII ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca B / oveja y
1819.
24.54 g. 37 mm. 6 h. MPV 51299.
Ref.: F.309/40; KM: n.º 711.2.
19. Luis XVIII. 5 francos. 1823. París.
A/ Busto de Luis XVIII, a izq.; alrededor leyenda LOUIS
XVIII ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca A / ancla y
1823.
24.89 g. 37 mm. 6 h. MPV 51300.
Ref.: F.309/74; KM: n.º 711.1.
APL XXXVI, 2026
[page-n-10]
220
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
20. Luis XVIII. 5 francos. 1823. París.
A/ Busto de Luis XVIII, a izq.; alrededor leyenda LOUIS
XVIII ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca A / ancla y
1823.
24.93 g. 37 mm. 6 h. MPV 51301.
Ref.: F.309/74; KM: n.º 711.1.
26. Carlos X. 5 francos. 1827. Rouen.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca B / oveja y
1827.
24.83 g. 37 mm. 6 h. MPV 51306.
Ref.: F.311/2; KM: n.º 728.2.
21. Luis XVIII. 5 francos. 1824. Lille.
A/ Busto de Luis XVIII, a izq.; alrededor leyenda LOUIS
XVIII ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca W / caduceo
y 1824.
24.97 g. 37 mm. 6 h. MPV 51304.
Ref.: F.309/96; KM: n.º 711.13.
27. Carlos X. 5 francos. 1828. Rouen.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca B / oveja y
1828.
24.3 g. 37 mm. 6 h. MPV 51308.
Ref.: F.311/15; KM: n.º 728.2.
22. Luis XVIII. 5 francos. 1824. Lyon.
A/ Busto de Luis XVIII, a izq.; alrededor leyenda LOUIS
XVIII ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca D / arca y
1824.
24.89 g. 37 mm. 6 h. MPV 51302.
Ref.: F.309/88; KM: n.º 711.4.
28. Carlos X. 5 francos. 1828. París.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca A / ancla y
1828.
24.87 g. 37 mm. 6 h. MPV 51309.
Ref.: F.311/14; KM: n.º 728.1.
23. Luis XVIII. 5 francos. 1824. Marsella.
A/ Busto de Luis XVIII, a izq.; alrededor leyenda LOUIS
XVIII ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de
valor 5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca MA
/ palmera y 1824.
24.94 g. 37 mm. 6 h. MPV 51303.
Ref.: F.309/94; KM: n.º 711.10.
29. Carlos X. 5 francos. 1829. Perpiñán.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca Q / racimo
de uva y 1829.
24.92 g. 37 mm. 6 h. MPV 51310.
Ref.: F.311/37; KM: n.º 728.11.
24. Carlos X. 5 francos. 1826. Marsella.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de
valor 5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca MA
/ palmera y 1826.
24.91 g. 37 mm. 6 h. MPV 51305.
Ref.: F.310/23; KM: n.º 728.10.
30. Carlos X. 5 Francs. 1829. Rouen.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca B / oveja y
1829.
24.92 g. 37 mm. 6 h. MPV 51311.
Ref.: F.311/28; KM: n.º 728.2.
25. Carlos X. 5 Francs. 1827. París.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca A / ancla y
1827.
24.95 g. 37 mm. 6 h. MPV 51307.
Ref.: F.311/1; KM: n.º 728.1.
31. Carlos X. 5 francos. 1830. Bayona.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca L / racimo
de uva y 1829.
24.88 g. 37 mm. 6 h. MPV 51312.
Ref.: F.311/47; KM: n.º 728.8.
APL XXXVI, 2026
[page-n-11]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
32. Carlos X. 5 francos. 1830. La Rochelle.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca H / tridente
y 1830.
24.98 g. 37 mm. 6 h. MPV 51313.
Ref.: F.311/44; KM: n.º 728.5.
33. Carlos X. 5 francos. 1830. Rouen.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca B / oveja y
1830.
24.58 g. 37 mm. 6 h. MPV 51314.
Ref.: F.311/41; KM: n.º 728.2.
FRANCIA DE LUIS FELIPE
34. Luis Felipe I. 5 francos. 1831. Lille.
A/ Cabeza de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor leyenda
LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1831 y marcas de ceca W /
* / caduceo; alrededor corona de laurel.
24.99 g. 37 mm. 6 h. MPV 51317.
Ref.: F.315/26; KM: n.º 735.13.
35. Luis Felipe I. 5 francos. 1831. Lille.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1831 y marcas de ceca W /
* / caduceo; alrededor corona de laurel.
24.68 g. 37 mm. 6 h. MPV 51318.
Ref.: F.315/26; KM: n.º 735.13.
36. Luis Felipe I. 5 francos. 1831. Lyon.
A/ Cabeza de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor leyenda
LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1831 y marcas de ceca D /
* / arca; alrededor corona de laurel.
24.93 g. 37 mm. 6 h. MPV 51315.
Ref.: F.315/17; KM: n.º 735.4.
37. Luis Felipe I. 5 francos. 1831. París.
A/ Cabeza de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor leyenda
LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1831 y marcas de ceca A /
* / ancla; alrededor corona de laurel.
24.84 g. 37 mm. 6 h. MPV 51316.
Ref.: F.315/14; KM: n.º 735.1.
221
38. Luis Felipe I. 5 francos. 1832. Lille.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1832 y marcas de ceca
caduceo / * / W; alrededor corona de laurel.
24.89 g. 37 mm. 6 h. MPV 51319.
Ref.: F.324/13; KM: n.º 749.13.
39. Luis Felipe I. 5 francos. 1832. Lille.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1832 y marcas de ceca
caduceo / * / W; alrededor corona de laurel.
24.98 g. 37 mm. 6 h. MPV 51320.
Ref.: F.324/13; KM: n.º 749.13.
40. Luis Felipe I. 5 francos. 1833. Lille.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1833 y marcas de ceca
caduceo / * / W; alrededor corona de laurel.
25.03 g. 37 mm. 6 h. MPV 51322.
Ref.: F.324/26; KM: n.º 749.13.
41. Luis Felipe I. 5 francos. 1833. París.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1833 y marcas de ceca
ancla / * / A; alrededor corona de laurel.
24.97 g. 37 mm. 6 h. MPV 51321.
Ref.: F.324/14; KM: n.º 749.1.
42. Luis Felipe I. 5 francos. 1834. Burdeos.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1834 y marcas de ceca hoja
de viña / * / K; alrededor corona de laurel.
25.03 g. 37 mm. 6 h. MPV 51325.
Ref.: F.324/34; KM: n.º 749.7.
43. Luis Felipe I. 5 francos. 1834. París.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1834 y marcas de ceca
ancla / * / A; alrededor corona de laurel.
24.92 g. 37 mm. 6 h. MPV 51323.
Ref.: F.324/27; KM: n.º 749.1.
44. Luis Felipe I. 5 francos. 1834. Rouen.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1834 y marcas de ceca
APL XXXVI, 2026
[page-n-12]
222
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
oveja / * / B; alrededor corona de laurel.
25 g. 37 mm. 6 h. MPV 51324.
Ref.: F.324/28; KM: n.º 749.2.
45. Luis Felipe I. 5 francos. 1835. París.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1835 y marcas de ceca
ancla / * / A; alrededor corona de laurel.
24.84 g. 37 mm. 6 h. MPV 51326.
Ref.: F.324/41; KM: n.º 749.1.
46. Luis Felipe I. 5 francos. 1835. Rouen.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1835 y marcas de ceca
oveja / * / B; alrededor corona de laurel.
24.9 g. 37 mm. 6 h. MPV 51327.
Ref.: F.324/42; KM: n.º 749.2.
47. Luis Felipe I. 5 francos. 1836. Rouen.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1836 y marcas de ceca
oveja / * / B; alrededor corona de laurel.
24.79 g. 37 mm. 6 h. MPV 51328.
Ref.: F.324/53; KM: n.º 749.2.
48. Luis Felipe I. 5 francos. 1837. Estrasburgo.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1837 y marcas de ceca
oveja / * / BB; alrededor corona de laurel.
24.85 g. 37 mm. 6 h. MPV 51330.
Ref.: F.324/62; KM: n.º 749.3.
49. Luis Felipe I. 5 francos. 1837. Marsella.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1837 y marcas de ceca
palmera / * / MA; alrededor corona de laurel.
24.91 g. 37 mm. 6 h. MPV 51329.
Ref.: F.324/65; KM: n.º 749.10.
50. Luis Felipe I. 5 francos. 1838. Marsella.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1838 y marcas de ceca
palmera / * / MA; alrededor corona de laurel.
24.83 g. 37 mm. 6 h. MPV 51331.
Ref.: F.324/72; KM: n.º 749.10.
APL XXXVI, 2026
51. Luis Felipe I. 5 francos. 1839. París.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1839 y marcas de ceca
ancla / * / A; alrededor corona de laurel.
24.95 g. 37 mm. 6 h. MPV 51332.
Ref.: F.324/74; KM: n.º 749.1.
52. Luis Felipe I. 5 francos. 1840. Rouen.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1840 y marcas de ceca
oveja / * / B; alrededor corona de laurel.
24.87 g. 37 mm. 6 h. MPV 51333.
Ref.: F.324/83; KM: n.º 749.2.
53. Luis Felipe I. 5 francos. 1840. París.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1840 y marcas de ceca
ancla / * / A; alrededor corona de laurel.
24.98 g. 37 mm. 6 h. MPV 51334.
Ref.: F.324/82; KM: n.º 749.1.
54. Luis Felipe I. 5 francos. 1841. Burdeos.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1841 y marcas de ceca hoja
de viña / * / K; alrededor corona de laurel.
24.9 g. 37 mm. 6 h. MPV 51336.
Ref.: F.324/92; KM: n.º 749.7.
55. Luis Felipe I. 5 francos. 1841. Lille.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1841 y marcas de ceca
gorro frigio / * / W; alrededor corona de laurel.
24.84 g. 37 mm. 6 h. MPV 51335.
Ref.: F.324/93; KM: n.º 749.13.
56. Luis Felipe I. 5 francos. 1842. Lille.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1842 y marcas de ceca
gorro frigio / * / W; alrededor corona de laurel.
24.95 g. 37 mm. 6 h. MPV 51337.
Ref.: F.324/98; KM: n.º 749.13.
57. Luis Felipe I. 5 francos. 1842. Rouen.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1842 y marcas de ceca
[page-n-13]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
oveja / * / B; alrededor corona de laurel.
24.76 g. 37 mm. 6 h. MPV 51338.
Ref.: F.324/95; KM: n.º 749.2.
58. Luis Felipe I. 5 francos. 1844. Lille.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1844 y marcas de ceca gorro
frigio / cabeza de perro / W; alrededor corona de laurel.
24.87 g. 37 mm. 6 h. MPV 51339.
Ref.: F.325/5; KM: n.º 749.13.
Nota: En el reverso, debajo de la fecha, presenta una marca
incisa con punzón circular. No presenta ningún diseño
figurativo e epigráfico en su interior.
59. Luis Felipe I. 5 francos. 1846. París.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1846 y marcas de ceca
mano / cabeza de perro / A; alrededor corona de laurel.
24.97 g. 37 mm. 6 h. MPV 51340.
Ref.: F.325/11; KM: n.º 749.1.
60. Luis Felipe I. 5 francos. 1846. Lille.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1846 y marcas de ceca gorro
frigio / cabeza de perro / W; alrededor corona de laurel.
25.02 g. 37 mm. 6 h. MPV 51341.
Ref.: F.325/14; KM: n.º 749.13.
61. Luis Felipe I. 5 francos. 1847. París.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1847 y marcas de ceca
mano / cabeza de perro / A; alrededor corona de laurel.
24.78 g. 37 mm. 6 h. MPV 51342.
Ref.: F.325/15; KM: n.º 749.1.
62. Luis Felipe I. 5 francos. 1847. París.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1847 y marcas de ceca
mano / cabeza de perro / A; alrededor corona de laurel.
25.02 g. 37 mm. 6 h. MPV 51343.
Ref.: F.325/15; KM: n.º 749.1.
SEGUNDA REPÚBLICA FRANCESA
63. República Francesa. 5 francos. 1848. París.
A/ Hércules de pie con dos figuras femeninas; alrededor
leyenda LIBERTÉ ÉGALITÉ FRATERNITÉ; debajo en
exergo dos estrellas.
223
R/ Marca de valor 5 FRANCS y 1848 en el interior de
una corona de laurel; alrededor marcas de ceca mano / A /
cabeza de perro y leyenda REPUBLIQUE FRANÇAISE.
25.03 g. 37 mm. 6 h. MPV 51344.
Ref.: F.326/1; KM: n.º 756.1.
64. República Francesa. 5 francos. 1849. París.
A/ Busto de Ceres mirando a izq.; alrededor leyenda
REPUBLIQUE FRANÇAISE.
R/ Marca de valor 5 FRANCS y 1849 en el interior de una
corona de laurel; alrededor marcas de ceca mano / cabeza de
perro / A y leyenda LIBERTE·EGALITE·FRATERNITE·.
24.97 g. 37 mm. 6 h. MPV 51345.
Ref.: F.327/1; KM: n.º 761.1.
65. República Francesa. 5 francos. 1851. París.
A/ Busto de Ceres mirando a izq.; alrededor leyenda
REPUBLIQUE FRANÇAISE.
R/ Marca de valor 5 FRANCS y 1851 en el interior de una
corona de laurel; alrededor marcas de ceca mano / A / cabeza
de perro y leyenda LIBERTE·EGALITE·FRATERNITE·.
24.89 g. 37 mm. 6 h. MPV 51346.
Ref.: F.327/7; KM: n.º 761.1.
SEGUNDO IMPERIO FRANCÉS
66. Napoleón III. 5 francos. 1852. París.
A/ Cabeza de Napoleón III, a izq.; alrededor leyenda
LOUIS-NAPOLEON BONAPARTE.
R/ Marca de valor 5 FRANCS y 1852 en el interior de
una corona de laurel; alrededor marca de ceca A y leyenda
REPUBLIQUE FRANÇAISE.
24.97 g. 37 mm. 6 h. MPV 51347.
Ref.: F.329/1; KM: n.º 773.1.
REINO DE CERDEÑA
67. Carlos Felipe. 5 liras. 1828. Génova.
A/ Cabeza de Carlos Felipe, a dcha.; alrededor leyenda
CAR·FELIX D·G·REX SAR·CYP·ET HIER·1828.
R/ Escudo coronado con cuartelado de cuatro armas,
con emblema central del águila de Saboya; debajo collar
suspendido y dos ramas de roble; alrededor marca de valor
L.5, de ceca P / ancla y leyenda DVX·SAB·GENVAE ET
MONTISF·PRINC·PED·&.
24.9 g. 37 mm. 6 h. MPV 51348.
Ref.: KM: n.º 116.2.
68. Carlos Alberto. 5 liras. 1837. Génova.
A/ Cabeza de Carlos Alberto, a dcha.; alrededor
leyenda CAR·ALBERTVS D·G·REX SARD·CYP·ET
HIER·1837.
R/ Escudo de Saboya coronado; debajo collar suspendido
APL XXXVI, 2026
[page-n-14]
224
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
y dos ramas de roble; alrededor marca de valor L.5,
de ceca P / ancla y leyenda DVX·SAB·GENVAE ET
MONTISF·PRINC·PED·&.
24.88 g. 37 mm. 6 h. MPV 51349.
Ref.: KM: n.º 130.2.
69. Carlos Alberto. 5 liras. 1844. Génova.
A/ Cabeza de Carlos Alberto, a dcha.; alrededor
leyenda CAR·ALBERTVS D·G·REX SARD·CYP·ET
HIER·1844.
R/ Escudo de Saboya coronado; debajo collar suspendido
y dos ramas de roble; alrededor marca de valor L.5,
de ceca P / ancla y leyenda DVX·SAB·GENVAE ET
MONTISF·PRINC·PED·&.
25.01 g. 37 mm. 6 h. MPV 51350.
Ref.: KM: n.º 130.2.
70. Victor Manuel II. 5 liras. 1851. Turín.
A/ Cabeza de Victor MAnuel II, a dcha.; alrededor
leyenda
VICTORIVS
EMANVEL
II·D·G·RX
SARD·CYP·ET·HIER·1851.
R/ Escudo de Saboya coronado; debajo collar suspendido y
dos ramas de roble; alrededor marca de valor L.5, de ceca
B / cabeza de águila y leyenda DVX·SAB·GENVAE ET
MONTISF·PRINC·PED·&.
24.99 g. 37 mm. 6 h. MPV 51351.
Ref.: KM: n.º 144.1.
REINO DE ESPAÑA
71. Isabel II. 20 reales. 1850. Madrid.
A/ Cabeza de Isabel II, a dcha.; alrededor leyenda ISABEL
2A POR LA GRACIA DE DIOS Y LA CONSTITUCION
·1850·.
R/ Armas de Castilla coronadas, con granada en la parte
inferior y escudo borbónico en su parte central; alrededor
toisón de oro y valor 20. RS., acompañado de inscripción
REINA DE LAS ESPAÑAS y marcas C·L· y M coronada.
25.82 g. 37 mm. 12 h. MPV 51353.
Ref.: KM: n.º 592.1; AC: n.º 591.
72. Isabel II. 20 reales. 1850. Madrid.
A/ Cabeza de Isabel II, a dcha.; alrededor leyenda ISABEL
2A POR LA GRACIA DE DIOS Y LA CONSTITUCION
·1850·.
R/ Armas de Castilla coronadas, con granada en la parte
inferior y escudo borbónico en su parte central, entre
columnas con inscripción PLVS VLTRA; alrededor
leyenda REINA DE LAS ESPAÑAS *20 REALES*.
25.99 g. 37 mm. 12 h. MPV 51352.
Ref.: KM: n.º 593.2; AC: n.º 592.
APL XXXVI, 2026
73. Isabel II. 20 reales. 1852. Madrid.
A/ Cabeza de Isabel II, a dcha.; alrededor leyenda ISABEL
2A POR LA GRACIA DE DIOS Y LA CONSTITUCION
·1852·.
R/ Armas de Castilla coronadas, con granada en la parte
inferior y escudo borbónico en su parte central, entre
columnas con inscripción PLVS VLTRA; alrededor
leyenda REINA DE LAS ESPAÑAS *20 REALES*.
26.32 g. 37 mm. 12 h. MPV 51354.
Ref.: KM: n.º 593.2; AC: n.º 594.
74. Isabel II. 20 reales. 1854. Madrid.
A/ Cabeza de Isabel II, a dcha.; alrededor leyenda ISABEL
2A POR LA GRACIA DE DIOS Y LA CONSTITUCION
·1854·.
R/ Armas de Castilla coronadas, con granada en la parte
inferior y escudo borbónico en su parte central, entre
columnas con inscripción PLVS VLTRA; alrededor
leyenda REINA DE LAS ESPAÑAS *20 REALES*.
25.83 g. 37 mm. 12 h. MPV 51355.
Ref.: KM: n.º 593.2; AC: n.º 596.
75. Isabel II. 20 reales. 1854. Madrid.
A/ Cabeza de Isabel II, a dcha.; alrededor leyenda ISABEL
2A POR LA GRACIA DE DIOS Y LA CONSTITUCION
·1854·
R/ Armas de Castilla coronadas, con granada en la parte
inferior y escudo borbónico en su parte central, entre
columnas con inscripción PLVS VLTRA; alrededor
leyenda REINA DE LAS ESPAÑAS *20 REALES*
26.04 g. 37 mm. 12 h. MPV 51356.
Ref.: KM: n.º 593.2; AC: n.º 596.
76. Isabel II. 20 reales. 1858. Madrid.
A/ Cabeza laureada de Isabel II, a dcha.; alrededor leyenda
ISABEL 2A POR LA G. DE DIOS Y LA CONST. ·1858·.
R/ Armas de Castilla coronadas, con granada en la parte
inferior y escudo borbónico en su parte central, entre
columnas con inscripción PLVS VLTRA; alrededor
leyenda REINA DE LAS ESPAÑAS *20 REALES*.
25.9 g. 37 mm. 12 h. MPV 51357.
Ref.: KM: n.º 609.2; AC: n.º 615.
77. Isabel II. 20 reales. 1859. Madrid.
A/ Cabeza laureada de Isabel II, a dcha.; alrededor leyenda
ISABEL 2A POR LA G. DE DIOS Y LA CONST. ·1859·.
R/ Armas de Castilla coronadas, con granada en la parte
inferior y escudo borbónico en su parte central, entre
columnas con inscripción PLVS VLTRA; alrededor
leyenda REINA DE LAS ESPAÑAS *20 REALES*.
26.05 g. 37 mm. 12 h. MPV 51358.
Ref.: KM: n.º 609.2; AC: n.º 616.
[page-n-15]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
225
APL XXXVI, 2026
[page-n-16]
226
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
APL XXXVI, 2026
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
[page-n-17]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
227
APL XXXVI, 2026
[page-n-18]
228
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
APL XXXVI, 2026
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
[page-n-19]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
229
APL XXXVI, 2026
[page-n-20]
230
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
APL XXXVI, 2026
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
[page-n-21]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
231
APL XXXVI, 2026
[page-n-22]
232
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
71
72
73
74
75
76
77
APL XXXVI, 2026
[page-n-23]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
233
BIBLIOGRAFÍA
AC = AA.VV. (2019): Numismática española: catálogo de todas las monedas emitidas desde los Reyes Católicos hasta
Felipe VI: 1474 a 2020. Áureo y Calicó, Barcelona.
ALCAIDE VERDÉS, José Luis (2008): La villa de Alcublas en los ss. XVII y XVIII. Publicaciones del ayuntamiento
de Alcublas, Alcublas.
ALEGRE ORTIZ, José (1917): Historia de Alcublas. Mecanografiado. Archivo Municipal de Alcublas, Alcublas (Repositori UJI, http://hdl.handle.net/10234/29271).
ALFARO ASINS, Carmen (1990): “Nota sobre seis depósitos monetarios”. Boletín del Museo Arqueológico Nacional,
VIII (1-2), p. 91-101.
ALFARO ASINS, Carmen; MARCOS ALONSO, Carmen; OTERO MORÁN, Paloma; GRAÑEDA MIÑÓN, Paula
(2009): Diccionario de numismática. Ministerio de Cultura, Madrid.
CAVANILLES Y PALOP, Antonio José (1795): Observaciones sobre la Historia Natural, Geografía, Agricultura,
población y frutos del reyno de Valencia. Imprenta Real, Madrid.
DE SANTIAGO FERNÁNDEZ, Javier (2008): “Antecedentes del sistema monetario de la peseta”. En Juan Carlos
Galende Díaz; Javier de Santiago Fernández; María del Mar Royo Martínez; Susana Cabezas Fontanilla y Manuel
Joaquín Salamanca López (coords.): VII Jornadas Científicas sobre Documentación Contemporánea (1868-2008).
Universidad Complutense, Madrid, p. 367-389.
EINAUDI, Luca L. (2000): “From the Franc to the ‘Europe’: The Attempted Transformation of the Latin Monetary
Union into a European Monetary Union, 1865-1873”. The Economic History Review, 53 (2), p. 284-308.
F. = AA.VV. (2003): Le franc: les monnaies 1795-2003. Éditions Les Chevau-Légers, Paris.
FERRANDO FRANCÉS, Antoni; ESCARTÍ SORIANO, Vicent Josep (2024): Jaume I: Llibre dels feits. Universitat de
València-Academia Valenciana de la Llengua, Valencia.
HERRERA Y CHIESANOVA, Adolfo (1914): El Duro. Imprenta y fototipia de J. Lacoste, Madrid.
KM = CUHAJ, George S. (ed.) (2012): Standard Catalog of World Coins: 1801-1900. 7ª ed. Krause Publications,
Stevens Point.
MADOZ E IBÁÑEZ, Pascual (1846): Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de
Ultramar. Tomo I. Establecimiento tipográfico Madoz-Sagasti, Madrid.
MARTÍN-ACEÑA, Pablo (2023): “Historia monetaria de España: de la peseta al euro”. Información Comercial Española, ICE: Revista de economía, 933, p. 103-120.
MARTÍNEZ VALLE, Asunción; RIPOLLÈS ALEGRE, Pere Pau (1997): El tesoro de la familia Ferrer de Plegamans.
Generalitat Valenciana, Valencia.
MARTORELL LLINARES, Miguel Ángel (2017): “La Unión Monetaria Latina y la peseta española”. En Albert Estrada i Rius (coord.): De la dracma a l’euro: sistemes i unions monetàries a l’occident d’Europa. 15è aniversari de la
introducció de l’euro. Museu Nacional d’Art de Catalunya, Barcelona, p. 125-143.
MATEU Y LLOPIS, Felipe (1946): Glosario hispánico de numismática. CSIC, Barcelona.
PONZ PIQUER, Antonio (1779): Viage de España. Tomo IV. Imprenta Joaquín Ibarra, Madrid.
RAMÓN SÁNCHEZ, Julio J. (2013): El tresor de Sant Joan d’Alacant. Publicaciones del Museo Arqueológico de
Alicante (MARQ), Alicante.
REDISH, Angela (1994): “The Latin Monetary Union and the emergence of the international gold standard”. En Michael Bordo y Forrest Capie (eds.): Monetary Regimes in Transition. Cambridge University Press, Cambridge, p.
68-85.
ROMERO MARTÍNEZ, Isabel; PASTOR CUBILLO, Blanca Rosa; VILLALMANZO, Jesús; ALCAIDE ROMERO,
Elena; CABANES SANZ, María José (2019): Doña Teresa Gil de Vidaure, la señora de las Alcublas. Publicaciones
del ayuntamiento de Alcublas, Alcublas.
SERRA I ROTÉS, Rosa (1983): “El Tresor de Puig-reig”. L’Erol, 6, p. 10-12.
VEGUÉ LIGOÑA, Pere (1982): El Tresor de Puig-reig: exposició, 10-30 novembre, 1982. Ajuntament de Barcelona,
Serveis de Cultura, Museu d’Història de la Ciutat, Gabinet Numismàtic de Catalunya, Barcelona.
APL XXXVI, 2026
[page-n-24]
[page-n-25]
Archivo de Prehistoria Levantina
Vol. XXXVI, 2026, p. 211-234
Permanent IRI: http://mupreva.org/pub/1641
Creative Commons BY-NC-SA 4.0 ES
ISSN: 0210-3230 / eISSN: 1989-0508
Pablo CERDÀ INSA a y Guillermo TORTAJADA COMECHE b
El tesoro de Alcublas (Valencia).
Un conjunto de monedas de plata
europeas del siglo XIX
RESUMEN: En este trabajo se presenta un conjunto de 77 duros de plata acuñados en Francia,
Cerdeña y España, recuperado en la localidad valenciana de Alcublas. Se trata de un depósito de piezas
seleccionadas ocultado por un vecino de la localidad en el interior de su vivienda hacia la década de
1860 y recuperado años después por la misma familia. Actualmente, las monedas se conservan en el
Museu de Prehistòria de València y constituyen un hallazgo singular dentro del territorio valenciano.
PALABRAS CLAVE: Duros de plata, tesoro, siglo XIX, Alcublas.
The Alcublas hoard (Valencia). A 19th-century European silver coin assemblage
ABSTRACT: This paper deals with a collection of 77 silver duros minted in France, Sardinia, and
Spain, recovered in the town of Alcublas, in the province of Valencia. The coins represent a distinctive
savings hoard of selected coins, hidden by a local resident inside his home around the 1860s and
later recovered by the same family. Currently, the coins are preserved at the Museu de Prehistòria de
València and constitute a singular find within the Valencian territory.
KEYWORDS: Silver duros, hoard, 19th century, Alcublas.
a
b
Departament de Prehistòria, Arqueologia i Història Antiga. Universitat de València.
Contratado predoctoral CIACIF/GVA
pablo.cerda-insa@uv.es
Investigador independiente
g.tortajadacomeche@edu.gva.es
Recibido: 23/08/2025. Aceptado: 13/10/2026. Publicado en línea: 15/06/2026.
[page-n-2]
212
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
1. EL HALLAZGO Y LA FAMILIA ROMERO-DOMINGO
En julio de 1985, Salvador Comeche García y su esposa Vicenta Lázaro Miguel, labradores de la población
valenciana de Alcublas (Valencia), decidieron llevar a cabo una reforma en su casa, ubicada en la calle
Desamparados n.º 39 de dicho municipio. Las obras fueron acometidas por la cuadrilla de albañiles de
Ángel Martínez Mañes, maestro de obras, a quien entrevistamos en agosto de 2025. Según su testimonio,
cuando empezaron a asolar el hueco de la escalera, picaron en una estantería de obra adosada a la pared a
modo de hornacina y con los primeros golpes sacaron a la luz un puñado de monedas. Inmediatamente se
recogieron todas (77 monedas de plata) y se entregaron a Salvador Comeche. Acompañando al conjunto
se halló un trozo de tejido rectangular de 32x20 cm usado quizá para envolver las piezas con una cuerda y
facilitar su almacenamiento. Según información oral facilitada por las hijas del matrimonio, María Pilar,
Celia y Laura Loreto, cuando se recuperó el conjunto se depositó en una bolsa de tela y se guardó en un
armario por casi cuarenta años. Tras la muerte de Salvador Comeche, en 2023, sus familiares contactaron
con el Museu de Prehistòria de València, que decidió incorporar el tesoro a sus fondos en 2024 (fig. 1).
Alcublas es un municipio situado en el noroeste de la provincia de Valencia, a unos 750 m s.n.m., en las
estribaciones meridionales de la Sierra Calderona. Constituye la localidad más oriental de la comarca de la
Serranía, pues limita por el norte con Secañet y Jérica, por el sur con Llíria, por el este con Altura y por el
oeste con Andilla. La vecindad de Alcublas aparece mencionada en la literatura y la documentación desde el
siglo XIII. De hecho, la primera referencia procede del Llibre dels Feits, donde se explica que el rey Jaume
I pasó la noche allí con su ejército antes de continuar hacia el Puig (Ferrando y Escartí, 2024: 298=Ms.
1734. Bon. 10-VI-3: Folio 81v). Tras la conquista, Alcublas pasó a formar parte del patrimonio de la tercera
mujer de dicho monarca –Teresa Gil de Vidaure– y, más tarde, quedó en manos de la cartuja de Valldecrist
hasta la desamortización de Mendizábal (Romero, 2019). Sin duda, el siglo XIX fue un momento de suma
importancia en la historia de Alcublas. Pese a todas las vicisitudes documentadas (Madoz, 1846: 480), fue
un municipio rural con una población en expansión, donde la inmensa mayoría se dedicó a la agricultura
mientras que un reducido sector desarrolló labores artesanas y comerciales. Durante casi seis siglos de
historia, el municipio aumentó su población progresivamente pasando de censar a un centenar de vecinos en
época medieval-moderna a 2.952 habitantes en el año 1917 (Ponz, 1779: 164; Cavanilles, 1795: 82; Alegre,
1917; Alcaide, 2008: 20), cantidad que contrasta con la baja población actual, 690 habitantes a 1 de enero
de 2024 según el INE.
En este contexto, llama la atención la presencia de un conjunto de 77 monedas de plata en un domicilio
sito en la calle Desamparados (también llamada Virgen de los Desamparados y conocida como “El Barrio”
por los alcublanos y alcublanas) teniendo en cuenta que en esta localidad no se han documentado hallazgos
numismáticos relevantes. El origen de esta calle se puede ubicar en el siglo XVII. Según explica Alcaide
(2008: 22, 29), las ampliaciones de la villa fueron constantes a partir de ese momento; en 1609 se pagaron
diferentes trabajos de fortificación, tras los cuales el pueblo quedó amurallado y en 1618 se documenta el
inicio de la canalización de la Fuente de San Agustín, el acueducto conocido como “la Mena”, que no se
acabará hasta algunas décadas después. Si observamos la ortofoto del Vuelo Americano de 1956 (fig. 2), se
aprecia claramente como la calle Desamparados está fuera del trazado ovalado o escutiforme del resto de
la población. Esta calle queda dispuesta en ángulo oblicuo, viéndose limitada por el acueducto en su zona
oriental. Por tanto, la calle se hizo después de iniciar las obras de canalización o en un momento próximo.
La casa en la que se ocultaron las monedas aparece citada de forma directa e indirecta en los archivos
locales a partir del siglo XIX. Sabemos que desde hace más de seis décadas el domicilio ha estado habitado
por Salvador Comeche y Vicenta Lázaro, descubridores del conjunto y abuelos de uno de los autores (fig. 3).
Según información oral facilitada por María Pilar –hija mayor del matrimonio–, antes que sus padres, la casa
estuvo habitada durante un corto periodo de tiempo por su tío Justo García y su familia. María Pilar, al igual que
el propio Salvador, explicaron que en esa casa vivió el abuelo materno de Salvador, Eusebio García. Esto se ha
corroborado con el padrón de habitantes de 1924, en el que aparece viviendo en la casa en cuestión Eusebio
APL XXXVI, 2026
[page-n-3]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
213
A
B
Fig. 1. A) Propuesta de almacenaje de las monedas del tesoro de Alcublas en el fragmento de tejido recuperado.
B) Vista general de las monedas.
APL XXXVI, 2026
[page-n-4]
214
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
Fig. 2. Alcublas, vuelo Americano de 1956. El punto rojo se marca la casa de la C/ Desamparados n.º 39. En azul, el
acueducto de la Mena cuyo trazado es paralelo a la calle.
García Civera, su esposa María Alcaide Romero y sus hijos Catalina (madre de Salvador), Francisco, Justo,
José; Esperanza (su madre) y su hermano Matías. Sabemos que el matrimonio son los abuelos de Salvador, y
que debe de ser la casa que hoy tiene el número 39, aunque en ese padrón aparece con el número 41 (Padrón
de habitantes Alcublas 1915, folio 16; Padrón de habitantes Alcublas 1924, vecino 220). Comparando los
distintos padrones, vemos que en cada uno se asigna un número diferente a la vivienda y posiblemente no
hubiese ninguna placa indicando la numeración correcta hasta bien entrado el siglo XX.
En el padrón de habitantes de 1901, en el que solo se especifica la calle y ningún número, encontramos
viviendo en este domicilio a los padres de María Alcaide, la esposa de Eusebio (Padrón de habitantes
Alcublas 1901, folios 15-16). Son Francisco Alcaide Monserrat (nacido en 1845) y Teresa Romero Domingo
(nacida en 1844). En el padrón más antiguo conservado, el de 1875, encontramos que en la casa están
viviendo este mismo matrimonio, con sus hijas mayores –María y Salvadora– y con los padres de Francisco
–Julián Alcaide y María Monserrat–, que en aquel entonces contaban con más de 70 años (Padrón 1875
Alcublas, folio 21). Con la ayuda del archivo parroquial, se ha podido averiguar que el padre de Francisco,
Julián Alcaide, se casó en la localidad vecina de Casinos con María Monserrat, y sabemos que el propio
Francisco nació allí, pues aparece como “natural de Casinos”. También se documentó que Francisco se casó
en 1866 en Alcublas con Teresa Romero Domingo, nacida en esta localidad (Libro Matrimonial. Año 1866,
folio 6), quienes debieron de instalarse en la población a partir de esa fecha. Por parte de Teresa, sabemos
que su padre fue Félix Romero Albalat, quien nació en 1799 y se casó en 1822 con Salvadora Domingo
Mañes, ambos de Alcublas (Libro Desposados, Años 1802-1825, folio 305v).
No se han conservado padrones más antiguos que el de 1875, pero en el archivo municipal se custodia
la Contribución Territorial de 1864-1865, en la que se documenta viviendo en la calle Desamparados a
Félix Romero, padre de Teresa, que por aquel entonces tenía 65 años (Contribución Territorial de Alcublas
1864-1865, contribuyente n.º 158). Parece probable que Félix Romero y Salvadora Domingo estuviesen
viviendo en la actual Desamparados 39 en la década de 1860, momento en el que se fecha la acuñación de
las últimas monedas del conjunto.
APL XXXVI, 2026
[page-n-5]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
215
1822
Félix Romero Albalat
(nac. 1799)
1866
Francisco Alcaide Monserrat
(nac. 1845)
Eusebio García Civera
(nac. 1869)
Salvador Comeche Albalat
Teresa Romero Domingo
(nac. 1844)
María Alcaide Romero
(nac. 1868)
Catalina García Alcaide
Salvador Comeche García
Salvadora Domingo Mañes
(nac. 1802)
Justo García Alcaide
Vicenta Lázaro Miguel
Fig. 3. Esquema genealógico de las personas que habitaron la casa en la que aparecieron las monedas desde mediados
del siglo XIX hasta los inicios del XXI.
2. EL CONTENIDO DEL TESORO. COMENTARIO NUMISMÁTICO
El tesoro de Alcublas está constituido por 77 monedas de tipo duro. Esta denominación surgió tras la
acuñación hispana de los primeros reales de a ocho o pesos duros en el siglo XVI y con el tiempo la
investigación numismática la ha utilizado para designar a todas aquellas monedas de plata de módulo
grande (ca. 25-30 g de peso y 37-40 mm de diámetro) que se acuñaron y circularon por los diferentes
estados europeos y sus colonias desde finales del siglo XV hasta el siglo XX (Herrera, 1914; Mateu y
Llopis, 1946: s.v. Duro, Peso, Peso duro, Peso fuerte, Real de a ocho; Alfaro et al., 2009: s.v. Real de ocho).
Los duros del tesoro se acuñaron en Francia, la península itálica y España entre 1810 y 1859. Todas
las piezas pesan alrededor de 25 g y tienen un diámetro de 37 mm. Pese a pertenecer a diferentes países
europeos, las monedas estudiadas presentan un patrón metrológico y de pureza similares, especialmente las
francesas y las italianas.
En Francia este estándar se implantó con la reforma monetaria de 1803 (Ley del 7 de Germinal), que
estableció la relación oro/plata del franco en 1:15,5 (Martín-Aceña, 2023: 104). El valor más grande de
esta divisa (5 francos) circuló masivamente por Europa a partir de las campañas militares francesas, siendo
adoptado por diversos Estados europeos, especialmente en la península itálica, para la acuñación de monedas
de plata de módulo grande que acercaban sus sistemas al patrón francés. Esto facilitó las transacciones y
el comercio dado que, por ejemplo, una moneda de 5 francos franceses era equivalente a una de 5 liras
italianas (Redish, 1993: 69-71). En diciembre de 1865, Francia, Italia, Bélgica y Suiza constituyeron la
Unión Monetaria Latina (UML) con el objetivo de institucionalizar este patrón metrológico entre los
distintos países europeos facilitando así la circulación y aceptación de las diferentes monedas entre ellos
(Redish, 1993: 68-69, 76-77; Einaudi, 2000; Martorell, 2017). Todo el numerario presente en este tesoro es
anterior al establecimiento formal de la UML, aunque su metrología muestra perfectamente la convergencia
hacia un patrón común.
La moneda española atesorada se acuñó en la década de 1850. Su diámetro es igual que el de las
anteriores, pero su peso es entre 0,5 y 1 g más elevado que estas (ca. 26 g). Las monedas de 20 reales son
fruto de una reforma monetaria efectuada en 1848 en la que, entre otros ajustes del sistema, se dispuso
APL XXXVI, 2026
[page-n-6]
216
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
que la relación del oro frente la plata debía de ser de 1:15,77 en lugar de la relación tradicional de 1:16,
cosa que favorecía el acercamiento de la divisa española al estándar francés que se estaba imponiendo por
Europa e impedía que la moneda hispana se guardase o fundiese para extraer un beneficio (de Santiago,
2008: 382-383).
De las 77 monedas de plata que componen el tesoro de Alcublas (tabla 1), la mayor cantidad procede de
Francia (66 ejemplares). Las de Cerdeña y España apenas suman 11 piezas. La moneda más reciente es una
pieza de 20 reales de Isabel II acuñada en Madrid en 1859 con muy poco desgaste por uso. La excelente
conservación de las monedas más recientes y el hecho de que no haya piezas posteriores a 1859 indican que
el lote pudo ocultarse poco después de esa fecha, hacia la década de 1860. La composición del tesoro de
Alcublas es similar a la documentada en otros conjuntos con monedas de plata ocultados durante la primera
mitad del siglo XIX. En el tesoro de Pinto I aparecieron 5 monedas francesas de plata de módulo grande
junto con 352 monedas hispánicas de 8 reales (Alfaro, 1990: 92-94; Ramón, 2013: 49-50). En el de Parla
aparecieron 4 monedas francesas similares a las anteriores y 140 de 8 reales (Alfaro, 1990: 96-98; Ramón,
2013: 50). Finalmente, en el tesoro de Puig-Reig, se recuperaron 51 monedas de oro y 16 de plata de la
monarquía hispánica y 714 monedas de 5 francos de plata (Vegué, 1982; Serra, 1983).
En todos estos casos, es interesante señalar la presencia de moneda extranjera de módulo grande
entre las piezas atesoradas. La evidencia numismática y la documentación muestran que en la España de
inicios del siglo XIX este tipo de moneda empezó a llegar en cantidades considerables (Martínez Valle y
Ripollès, 1997: 161-164). Durante las primeras décadas del reinado de Isabel II el numerario francés circuló
abundantemente dada la escasez de moneda peninsular derivada de la pérdida de las colonias y de la salida
progresiva de la moneda de plata española hacia el mercado europeo por su alto contenido de oro en la
aleación (Martínez Valle y Ripollès, 1997: 166-167; de Santiago, 2008: 381-382). El tesoro de Alcublas
se inserta en este contexto y es especialmente similar al de Puig-Reig, por lo que quienes atesoraron las
monedas lo debieron de hacer en un circuito en el que el numerario francés estaba presente de forma
abundante y era aceptado por la sociedad al mismo nivel que el propio. Según documentación de 1842, la
mitad de la masa monetaria de plata que circulaba en aquellos años por la península era francesa (Martínez
y Ripollès, 1997: 174), por lo que no es de extrañar que en ambos conjuntos esta moneda sea tan abundante
de acuerdo con la situación económica de la España del momento.
Como se ha mencionado anteriormente, las monedas de Alcublas constituyen un ahorro personal
ocultado en un domicilio particular, que fue recuperado casi un siglo después por los descendientes de
quien o quienes las escondieron. La información sobre el porqué de la ocultación, la cantidad desmesurada
de moneda extranjera frente a la peninsular que se documenta o el motivo por el cual no se recuperó el
conjunto en el siglo XIX se han perdido en los anales de la historia de esta familia alcublana. Tras estudiar
las monedas, se pueden aportar dos propuestas al respecto.
La primera hipótesis, aunque menos probable, considera que pudo existir la voluntad por parte del
propietario de buscar diferentes tipos, fechas y variantes entre las monedas que recibía con el objetivo
de guardar un capital a modo de “colección numismática”. Dado que la moneda extranjera circulaba
abundantemente, es posible que el propietario del ahorro pudiese haber buscado y guardado monedas
francesas, italianas y españolas según su año de acuñación y el tipo representado en su superficie. No
obstante, si este conjunto de monedas se concibió como una “colección”, carecemos de argumentos sólidos
para explicar, por ejemplo, por qué entre todas las monedas francesas se documentan seis ejemplares del
año 1813 (tres de ellos de la misma ceca) o por qué se recopilaron más monedas de Luis Felipe I que del
resto de los monarcas.
La segunda propuesta que se plantea es que las monedas pudieron llegar a manos del propietario todas
juntas, quizá como parte de un pago por un bien o un servicio determinado por parte de algún vecino de la
localidad o de un comerciante. Esta hipótesis parece más probable dado el desgaste general de las monedas.
Además, las piezas se recuperaron junto con un trozo de tela, usada quizá para conformar un paquete.
Posiblemente el propietario las recibió así en origen.
APL XXXVI, 2026
[page-n-7]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
217
Tabla 1. La relación por cecas y países de las monedas del tesoro
País
Cronología
Total por país
Cecas
Total por ceca
Francia
1810-1852
66 monedas
Cerdeña
1828-1851
4 monedas
España
1850-1859
7 monedas
París
Lille
Rouen
Marsella
Perpiñán
Bayona
Burdeos
Lyon
Toulouse
Estrasburgo
La Rochelle
Limoges
Génova
Turín
Madrid
27
11
10
4
3
2
2
2
2
1
1
1
3
1
7
El valor del conjunto asciende a unos 1479 reales de vellón de la época, teniendo en cuenta que las
monedas extranjeras se tarifaban hacia la década de 1840 en 19 reales y no en 20 como las españolas
(Martínez Valle y Ripollès, 1997: 162, nota 92). Atendiendo a algunas recopilaciones de salarios y precios
del siglo XIX procedentes de las comarcas del interior de Valencia, estamos ante una cantidad que fácilmente
podría constituir el sueldo que percibía anualmente un escribano, un maestro cerrajero o un alguacil (véase
Martínez y Ripollès, 1997: 208-210). Si las monedas se recibieron todas en bloque, su obtención pudo ser
fruto de una transacción inmobiliaria o agrícola importante, por lo que sus propietarios (muy probablemente
Félix Romero y Salvadora Domingo) tuvieron interés por guardar su fortuna y decidieron esconderla en
el interior de su domicilio de Alcublas. Los propietarios del conjunto debieron de fallecer a finales de la
década de 1860, quizá sin desvelar el lugar en el que lo escondieron. La información sobre el paradero de
las monedas no debió de trascender a las futuras generaciones de la familia o si lo hizo estos no debieron de
encontrar el tesoro. Las monedas permanecieron en el olvido hasta su redescubrimiento en 1985, habiendo
pasado más de un siglo desde su pérdida.
AGRADECIMIENTOS
Agradecemos a Candela García, Iván Jorge y María Teresa Domingo por facilitarnos el acceso al Archivo Municipal
de Alcublas, así como a Miguel A. Bondia, antiguo párroco de la localidad, por facilitarnos la consulta del Archivo
Parroquial. A Pilar Comeche, por sus orientaciones en la Biblioteca y a Ángel Martínez Mañes, por sus observaciones
acerca del hallazgo. Asimismo, son de agradecer los comentarios y correcciones del manuscrito facilitadas por Pere
Pau Ripollès y por Manuel Gozalbes. Finalmente, estos agradecimientos se hacen extensivos a las hermanas Comeche
Lázaro, sin cuya voluntad no estaríamos en este punto, y a todos sus antepasados que decidieron conservar, de una
forma u otra, este conjunto.
APL XXXVI, 2026
[page-n-8]
218
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
CATÁLOGO
FRANCIA
PRIMER IMPERIO FRANCÉS
1. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1810. París.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1810.
25.02 g. 37 mm. 6 h. MPV 51282.
Ref.: F.307/16; KM: n.º 694.1.
2. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1811. París.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1811.
24.7 g. 37 mm. 6 h. MPV 51283.
Ref.: F.307/30; KM: n.º 694.1.
3. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1811. París.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1811.
24.63 g. 37 mm. 6 h. MPV 51284.
Ref.: F.307/30; KM: n.º 694.1.
4. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1811. París.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
APL XXXVI, 2026
su interior; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1811.
24.78 g. 37 mm. 6 h. MPV 51286.
Ref.: F.307/30; KM: n.º 694.1.
5. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1811. París.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1811.
24.56 g. 37 mm. 6 h. MPV 51287.
Ref.: F.307/30; KM: n.º 694.1.
6. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1811. París.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1811.
24.56 g. 37 mm. 6 h. MPV 51288.
Ref.: F.307/30; KM: n.º 694.1.
7. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1811. Perpiñán.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca Q / racimo de uva y
leyenda EMPIRE FRANÇAIS. 1811.
24.8 g. 37 mm. 6 h. MPV 51285.
Ref.: F.307/40; KM: n.º 694.12.
8. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1812. Limoges.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca I / manos y leyenda
[page-n-9]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
EMPIRE FRANÇAIS. 1812.
24.79 g. 37 mm. 6 h. MPV 51290.
Ref.: F.307/49; KM: n.º 694.7.
9. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1812. Perpiñán.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca Q / racimo de uva y
leyenda EMPIRE FRANÇAIS. 1812.
24.72 g. 37 mm. 6 h. MPV 51289.
Ref.: F.307/54; KM: n.º 694.12.
10. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1813. Bayona.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca L / tulipán y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1813.
24.7 g. 37 mm. 6 h. MPV 51293.
Ref.: F.307/68; KM: n.º 694.9.
11. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1813. Lille.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en su
interior; alrededor marcas de ceca W / caduceo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1813.
24.79 g. 37 mm. 6 h. MPV 51291.
Ref.: F.307/76; KM: n.º 694.16.
12. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1813. París.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1813.
24.69 g. 37 mm. 6 h. MPV 51292.
Ref.: F.307/60; KM: n.º 694.1.
13. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1813. París.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1813.
24.87 g. 37 mm. 6 h. MPV 51295.
Ref.: F.307/60; KM: n.º 694.1.
14. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1813. París.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
219
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en
su interior; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
EMPIRE FRANÇAIS. 1813.
24.68 g. 37 mm. 6 h. MPV 51296.
Ref.: F.307/60; KM: n.º 694.1.
15. Napoleón Bonaparte. 5 francos. 1813. Toulouse.
A/ Cabeza laureada de Napoleón Bonaparte, a dcha.;
alrededor leyenda NAPOLEON EMPEREUR.
R/ Corona de laurel con marca de valor 5 FRANCS. en su
interior; alrededor marcas de ceca M / monograma CT y
leyenda EMPIRE FRANÇAIS. 1813.
24.76 g. 37 mm. 6 h. MPV 51294.
Ref.: F.307/69; KM: n.º 694.10.
FRANCIA DE LA RESTAURACIÓN
16. Luis XVIII. 5 francos. 1815. Toulouse.
A/ Busto de Luis XVIII, a izq.; alrededor leyenda LOUIS
XVIII ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado, con dos ramas de roble
debajo; alrededor marcas de ceca M / monograma CT y
leyenda PIECE DE 5 FRANCS. 1815.
24.85 g. 37 mm. 6 h. MPV 51297.
Ref.: F.308/23; KM: n.º 702.9.
17. Luis XVIII. 5 francos. 1817. París.
A/ Busto de Luis XVIII, a izq.; alrededor leyenda LOUIS
XVIII ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado, con dos ramas de roble
debajo; alrededor marcas de ceca A / gallo y leyenda
PIECE DE 5 FRANCS. 1817.
24.73 g. 37 mm. 6 h. MPV 51298.
Ref.: F.309/14; KM: n.º 702.1.
18. Luis XVIII. 5 francos. 1819. Rouen.
A/ Busto de Luis XVIII, a izq.; alrededor leyenda LOUIS
XVIII ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca B / oveja y
1819.
24.54 g. 37 mm. 6 h. MPV 51299.
Ref.: F.309/40; KM: n.º 711.2.
19. Luis XVIII. 5 francos. 1823. París.
A/ Busto de Luis XVIII, a izq.; alrededor leyenda LOUIS
XVIII ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca A / ancla y
1823.
24.89 g. 37 mm. 6 h. MPV 51300.
Ref.: F.309/74; KM: n.º 711.1.
APL XXXVI, 2026
[page-n-10]
220
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
20. Luis XVIII. 5 francos. 1823. París.
A/ Busto de Luis XVIII, a izq.; alrededor leyenda LOUIS
XVIII ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca A / ancla y
1823.
24.93 g. 37 mm. 6 h. MPV 51301.
Ref.: F.309/74; KM: n.º 711.1.
26. Carlos X. 5 francos. 1827. Rouen.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca B / oveja y
1827.
24.83 g. 37 mm. 6 h. MPV 51306.
Ref.: F.311/2; KM: n.º 728.2.
21. Luis XVIII. 5 francos. 1824. Lille.
A/ Busto de Luis XVIII, a izq.; alrededor leyenda LOUIS
XVIII ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca W / caduceo
y 1824.
24.97 g. 37 mm. 6 h. MPV 51304.
Ref.: F.309/96; KM: n.º 711.13.
27. Carlos X. 5 francos. 1828. Rouen.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca B / oveja y
1828.
24.3 g. 37 mm. 6 h. MPV 51308.
Ref.: F.311/15; KM: n.º 728.2.
22. Luis XVIII. 5 francos. 1824. Lyon.
A/ Busto de Luis XVIII, a izq.; alrededor leyenda LOUIS
XVIII ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca D / arca y
1824.
24.89 g. 37 mm. 6 h. MPV 51302.
Ref.: F.309/88; KM: n.º 711.4.
28. Carlos X. 5 francos. 1828. París.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca A / ancla y
1828.
24.87 g. 37 mm. 6 h. MPV 51309.
Ref.: F.311/14; KM: n.º 728.1.
23. Luis XVIII. 5 francos. 1824. Marsella.
A/ Busto de Luis XVIII, a izq.; alrededor leyenda LOUIS
XVIII ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de
valor 5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca MA
/ palmera y 1824.
24.94 g. 37 mm. 6 h. MPV 51303.
Ref.: F.309/94; KM: n.º 711.10.
29. Carlos X. 5 francos. 1829. Perpiñán.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca Q / racimo
de uva y 1829.
24.92 g. 37 mm. 6 h. MPV 51310.
Ref.: F.311/37; KM: n.º 728.11.
24. Carlos X. 5 francos. 1826. Marsella.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de
valor 5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca MA
/ palmera y 1826.
24.91 g. 37 mm. 6 h. MPV 51305.
Ref.: F.310/23; KM: n.º 728.10.
30. Carlos X. 5 Francs. 1829. Rouen.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca B / oveja y
1829.
24.92 g. 37 mm. 6 h. MPV 51311.
Ref.: F.311/28; KM: n.º 728.2.
25. Carlos X. 5 Francs. 1827. París.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca A / ancla y
1827.
24.95 g. 37 mm. 6 h. MPV 51307.
Ref.: F.311/1; KM: n.º 728.1.
31. Carlos X. 5 francos. 1830. Bayona.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca L / racimo
de uva y 1829.
24.88 g. 37 mm. 6 h. MPV 51312.
Ref.: F.311/47; KM: n.º 728.8.
APL XXXVI, 2026
[page-n-11]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
32. Carlos X. 5 francos. 1830. La Rochelle.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca H / tridente
y 1830.
24.98 g. 37 mm. 6 h. MPV 51313.
Ref.: F.311/44; KM: n.º 728.5.
33. Carlos X. 5 francos. 1830. Rouen.
A/ Cabeza de Carlos X, a izq.; alrededor leyenda
CHARLES X ROI DE FRANCE.
R/ Escudo borbónico coronado; a los lados marcas de valor
5 F. y corona de laurel; debajo marcas de ceca B / oveja y
1830.
24.58 g. 37 mm. 6 h. MPV 51314.
Ref.: F.311/41; KM: n.º 728.2.
FRANCIA DE LUIS FELIPE
34. Luis Felipe I. 5 francos. 1831. Lille.
A/ Cabeza de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor leyenda
LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1831 y marcas de ceca W /
* / caduceo; alrededor corona de laurel.
24.99 g. 37 mm. 6 h. MPV 51317.
Ref.: F.315/26; KM: n.º 735.13.
35. Luis Felipe I. 5 francos. 1831. Lille.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1831 y marcas de ceca W /
* / caduceo; alrededor corona de laurel.
24.68 g. 37 mm. 6 h. MPV 51318.
Ref.: F.315/26; KM: n.º 735.13.
36. Luis Felipe I. 5 francos. 1831. Lyon.
A/ Cabeza de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor leyenda
LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1831 y marcas de ceca D /
* / arca; alrededor corona de laurel.
24.93 g. 37 mm. 6 h. MPV 51315.
Ref.: F.315/17; KM: n.º 735.4.
37. Luis Felipe I. 5 francos. 1831. París.
A/ Cabeza de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor leyenda
LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1831 y marcas de ceca A /
* / ancla; alrededor corona de laurel.
24.84 g. 37 mm. 6 h. MPV 51316.
Ref.: F.315/14; KM: n.º 735.1.
221
38. Luis Felipe I. 5 francos. 1832. Lille.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1832 y marcas de ceca
caduceo / * / W; alrededor corona de laurel.
24.89 g. 37 mm. 6 h. MPV 51319.
Ref.: F.324/13; KM: n.º 749.13.
39. Luis Felipe I. 5 francos. 1832. Lille.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1832 y marcas de ceca
caduceo / * / W; alrededor corona de laurel.
24.98 g. 37 mm. 6 h. MPV 51320.
Ref.: F.324/13; KM: n.º 749.13.
40. Luis Felipe I. 5 francos. 1833. Lille.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1833 y marcas de ceca
caduceo / * / W; alrededor corona de laurel.
25.03 g. 37 mm. 6 h. MPV 51322.
Ref.: F.324/26; KM: n.º 749.13.
41. Luis Felipe I. 5 francos. 1833. París.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1833 y marcas de ceca
ancla / * / A; alrededor corona de laurel.
24.97 g. 37 mm. 6 h. MPV 51321.
Ref.: F.324/14; KM: n.º 749.1.
42. Luis Felipe I. 5 francos. 1834. Burdeos.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1834 y marcas de ceca hoja
de viña / * / K; alrededor corona de laurel.
25.03 g. 37 mm. 6 h. MPV 51325.
Ref.: F.324/34; KM: n.º 749.7.
43. Luis Felipe I. 5 francos. 1834. París.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1834 y marcas de ceca
ancla / * / A; alrededor corona de laurel.
24.92 g. 37 mm. 6 h. MPV 51323.
Ref.: F.324/27; KM: n.º 749.1.
44. Luis Felipe I. 5 francos. 1834. Rouen.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1834 y marcas de ceca
APL XXXVI, 2026
[page-n-12]
222
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
oveja / * / B; alrededor corona de laurel.
25 g. 37 mm. 6 h. MPV 51324.
Ref.: F.324/28; KM: n.º 749.2.
45. Luis Felipe I. 5 francos. 1835. París.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1835 y marcas de ceca
ancla / * / A; alrededor corona de laurel.
24.84 g. 37 mm. 6 h. MPV 51326.
Ref.: F.324/41; KM: n.º 749.1.
46. Luis Felipe I. 5 francos. 1835. Rouen.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1835 y marcas de ceca
oveja / * / B; alrededor corona de laurel.
24.9 g. 37 mm. 6 h. MPV 51327.
Ref.: F.324/42; KM: n.º 749.2.
47. Luis Felipe I. 5 francos. 1836. Rouen.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1836 y marcas de ceca
oveja / * / B; alrededor corona de laurel.
24.79 g. 37 mm. 6 h. MPV 51328.
Ref.: F.324/53; KM: n.º 749.2.
48. Luis Felipe I. 5 francos. 1837. Estrasburgo.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1837 y marcas de ceca
oveja / * / BB; alrededor corona de laurel.
24.85 g. 37 mm. 6 h. MPV 51330.
Ref.: F.324/62; KM: n.º 749.3.
49. Luis Felipe I. 5 francos. 1837. Marsella.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1837 y marcas de ceca
palmera / * / MA; alrededor corona de laurel.
24.91 g. 37 mm. 6 h. MPV 51329.
Ref.: F.324/65; KM: n.º 749.10.
50. Luis Felipe I. 5 francos. 1838. Marsella.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1838 y marcas de ceca
palmera / * / MA; alrededor corona de laurel.
24.83 g. 37 mm. 6 h. MPV 51331.
Ref.: F.324/72; KM: n.º 749.10.
APL XXXVI, 2026
51. Luis Felipe I. 5 francos. 1839. París.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1839 y marcas de ceca
ancla / * / A; alrededor corona de laurel.
24.95 g. 37 mm. 6 h. MPV 51332.
Ref.: F.324/74; KM: n.º 749.1.
52. Luis Felipe I. 5 francos. 1840. Rouen.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1840 y marcas de ceca
oveja / * / B; alrededor corona de laurel.
24.87 g. 37 mm. 6 h. MPV 51333.
Ref.: F.324/83; KM: n.º 749.2.
53. Luis Felipe I. 5 francos. 1840. París.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1840 y marcas de ceca
ancla / * / A; alrededor corona de laurel.
24.98 g. 37 mm. 6 h. MPV 51334.
Ref.: F.324/82; KM: n.º 749.1.
54. Luis Felipe I. 5 francos. 1841. Burdeos.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1841 y marcas de ceca hoja
de viña / * / K; alrededor corona de laurel.
24.9 g. 37 mm. 6 h. MPV 51336.
Ref.: F.324/92; KM: n.º 749.7.
55. Luis Felipe I. 5 francos. 1841. Lille.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1841 y marcas de ceca
gorro frigio / * / W; alrededor corona de laurel.
24.84 g. 37 mm. 6 h. MPV 51335.
Ref.: F.324/93; KM: n.º 749.13.
56. Luis Felipe I. 5 francos. 1842. Lille.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1842 y marcas de ceca
gorro frigio / * / W; alrededor corona de laurel.
24.95 g. 37 mm. 6 h. MPV 51337.
Ref.: F.324/98; KM: n.º 749.13.
57. Luis Felipe I. 5 francos. 1842. Rouen.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1842 y marcas de ceca
[page-n-13]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
oveja / * / B; alrededor corona de laurel.
24.76 g. 37 mm. 6 h. MPV 51338.
Ref.: F.324/95; KM: n.º 749.2.
58. Luis Felipe I. 5 francos. 1844. Lille.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1844 y marcas de ceca gorro
frigio / cabeza de perro / W; alrededor corona de laurel.
24.87 g. 37 mm. 6 h. MPV 51339.
Ref.: F.325/5; KM: n.º 749.13.
Nota: En el reverso, debajo de la fecha, presenta una marca
incisa con punzón circular. No presenta ningún diseño
figurativo e epigráfico en su interior.
59. Luis Felipe I. 5 francos. 1846. París.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1846 y marcas de ceca
mano / cabeza de perro / A; alrededor corona de laurel.
24.97 g. 37 mm. 6 h. MPV 51340.
Ref.: F.325/11; KM: n.º 749.1.
60. Luis Felipe I. 5 francos. 1846. Lille.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1846 y marcas de ceca gorro
frigio / cabeza de perro / W; alrededor corona de laurel.
25.02 g. 37 mm. 6 h. MPV 51341.
Ref.: F.325/14; KM: n.º 749.13.
61. Luis Felipe I. 5 francos. 1847. París.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1847 y marcas de ceca
mano / cabeza de perro / A; alrededor corona de laurel.
24.78 g. 37 mm. 6 h. MPV 51342.
Ref.: F.325/15; KM: n.º 749.1.
62. Luis Felipe I. 5 francos. 1847. París.
A/ Cabeza laureada de Luis Felipe I, a dcha.; alrededor
leyenda LOUIS PHILIPPE I ROI DES FRANÇAIS.
R/ Marca de valor 5 FRANCS, 1847 y marcas de ceca
mano / cabeza de perro / A; alrededor corona de laurel.
25.02 g. 37 mm. 6 h. MPV 51343.
Ref.: F.325/15; KM: n.º 749.1.
SEGUNDA REPÚBLICA FRANCESA
63. República Francesa. 5 francos. 1848. París.
A/ Hércules de pie con dos figuras femeninas; alrededor
leyenda LIBERTÉ ÉGALITÉ FRATERNITÉ; debajo en
exergo dos estrellas.
223
R/ Marca de valor 5 FRANCS y 1848 en el interior de
una corona de laurel; alrededor marcas de ceca mano / A /
cabeza de perro y leyenda REPUBLIQUE FRANÇAISE.
25.03 g. 37 mm. 6 h. MPV 51344.
Ref.: F.326/1; KM: n.º 756.1.
64. República Francesa. 5 francos. 1849. París.
A/ Busto de Ceres mirando a izq.; alrededor leyenda
REPUBLIQUE FRANÇAISE.
R/ Marca de valor 5 FRANCS y 1849 en el interior de una
corona de laurel; alrededor marcas de ceca mano / cabeza de
perro / A y leyenda LIBERTE·EGALITE·FRATERNITE·.
24.97 g. 37 mm. 6 h. MPV 51345.
Ref.: F.327/1; KM: n.º 761.1.
65. República Francesa. 5 francos. 1851. París.
A/ Busto de Ceres mirando a izq.; alrededor leyenda
REPUBLIQUE FRANÇAISE.
R/ Marca de valor 5 FRANCS y 1851 en el interior de una
corona de laurel; alrededor marcas de ceca mano / A / cabeza
de perro y leyenda LIBERTE·EGALITE·FRATERNITE·.
24.89 g. 37 mm. 6 h. MPV 51346.
Ref.: F.327/7; KM: n.º 761.1.
SEGUNDO IMPERIO FRANCÉS
66. Napoleón III. 5 francos. 1852. París.
A/ Cabeza de Napoleón III, a izq.; alrededor leyenda
LOUIS-NAPOLEON BONAPARTE.
R/ Marca de valor 5 FRANCS y 1852 en el interior de
una corona de laurel; alrededor marca de ceca A y leyenda
REPUBLIQUE FRANÇAISE.
24.97 g. 37 mm. 6 h. MPV 51347.
Ref.: F.329/1; KM: n.º 773.1.
REINO DE CERDEÑA
67. Carlos Felipe. 5 liras. 1828. Génova.
A/ Cabeza de Carlos Felipe, a dcha.; alrededor leyenda
CAR·FELIX D·G·REX SAR·CYP·ET HIER·1828.
R/ Escudo coronado con cuartelado de cuatro armas,
con emblema central del águila de Saboya; debajo collar
suspendido y dos ramas de roble; alrededor marca de valor
L.5, de ceca P / ancla y leyenda DVX·SAB·GENVAE ET
MONTISF·PRINC·PED·&.
24.9 g. 37 mm. 6 h. MPV 51348.
Ref.: KM: n.º 116.2.
68. Carlos Alberto. 5 liras. 1837. Génova.
A/ Cabeza de Carlos Alberto, a dcha.; alrededor
leyenda CAR·ALBERTVS D·G·REX SARD·CYP·ET
HIER·1837.
R/ Escudo de Saboya coronado; debajo collar suspendido
APL XXXVI, 2026
[page-n-14]
224
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
y dos ramas de roble; alrededor marca de valor L.5,
de ceca P / ancla y leyenda DVX·SAB·GENVAE ET
MONTISF·PRINC·PED·&.
24.88 g. 37 mm. 6 h. MPV 51349.
Ref.: KM: n.º 130.2.
69. Carlos Alberto. 5 liras. 1844. Génova.
A/ Cabeza de Carlos Alberto, a dcha.; alrededor
leyenda CAR·ALBERTVS D·G·REX SARD·CYP·ET
HIER·1844.
R/ Escudo de Saboya coronado; debajo collar suspendido
y dos ramas de roble; alrededor marca de valor L.5,
de ceca P / ancla y leyenda DVX·SAB·GENVAE ET
MONTISF·PRINC·PED·&.
25.01 g. 37 mm. 6 h. MPV 51350.
Ref.: KM: n.º 130.2.
70. Victor Manuel II. 5 liras. 1851. Turín.
A/ Cabeza de Victor MAnuel II, a dcha.; alrededor
leyenda
VICTORIVS
EMANVEL
II·D·G·RX
SARD·CYP·ET·HIER·1851.
R/ Escudo de Saboya coronado; debajo collar suspendido y
dos ramas de roble; alrededor marca de valor L.5, de ceca
B / cabeza de águila y leyenda DVX·SAB·GENVAE ET
MONTISF·PRINC·PED·&.
24.99 g. 37 mm. 6 h. MPV 51351.
Ref.: KM: n.º 144.1.
REINO DE ESPAÑA
71. Isabel II. 20 reales. 1850. Madrid.
A/ Cabeza de Isabel II, a dcha.; alrededor leyenda ISABEL
2A POR LA GRACIA DE DIOS Y LA CONSTITUCION
·1850·.
R/ Armas de Castilla coronadas, con granada en la parte
inferior y escudo borbónico en su parte central; alrededor
toisón de oro y valor 20. RS., acompañado de inscripción
REINA DE LAS ESPAÑAS y marcas C·L· y M coronada.
25.82 g. 37 mm. 12 h. MPV 51353.
Ref.: KM: n.º 592.1; AC: n.º 591.
72. Isabel II. 20 reales. 1850. Madrid.
A/ Cabeza de Isabel II, a dcha.; alrededor leyenda ISABEL
2A POR LA GRACIA DE DIOS Y LA CONSTITUCION
·1850·.
R/ Armas de Castilla coronadas, con granada en la parte
inferior y escudo borbónico en su parte central, entre
columnas con inscripción PLVS VLTRA; alrededor
leyenda REINA DE LAS ESPAÑAS *20 REALES*.
25.99 g. 37 mm. 12 h. MPV 51352.
Ref.: KM: n.º 593.2; AC: n.º 592.
APL XXXVI, 2026
73. Isabel II. 20 reales. 1852. Madrid.
A/ Cabeza de Isabel II, a dcha.; alrededor leyenda ISABEL
2A POR LA GRACIA DE DIOS Y LA CONSTITUCION
·1852·.
R/ Armas de Castilla coronadas, con granada en la parte
inferior y escudo borbónico en su parte central, entre
columnas con inscripción PLVS VLTRA; alrededor
leyenda REINA DE LAS ESPAÑAS *20 REALES*.
26.32 g. 37 mm. 12 h. MPV 51354.
Ref.: KM: n.º 593.2; AC: n.º 594.
74. Isabel II. 20 reales. 1854. Madrid.
A/ Cabeza de Isabel II, a dcha.; alrededor leyenda ISABEL
2A POR LA GRACIA DE DIOS Y LA CONSTITUCION
·1854·.
R/ Armas de Castilla coronadas, con granada en la parte
inferior y escudo borbónico en su parte central, entre
columnas con inscripción PLVS VLTRA; alrededor
leyenda REINA DE LAS ESPAÑAS *20 REALES*.
25.83 g. 37 mm. 12 h. MPV 51355.
Ref.: KM: n.º 593.2; AC: n.º 596.
75. Isabel II. 20 reales. 1854. Madrid.
A/ Cabeza de Isabel II, a dcha.; alrededor leyenda ISABEL
2A POR LA GRACIA DE DIOS Y LA CONSTITUCION
·1854·
R/ Armas de Castilla coronadas, con granada en la parte
inferior y escudo borbónico en su parte central, entre
columnas con inscripción PLVS VLTRA; alrededor
leyenda REINA DE LAS ESPAÑAS *20 REALES*
26.04 g. 37 mm. 12 h. MPV 51356.
Ref.: KM: n.º 593.2; AC: n.º 596.
76. Isabel II. 20 reales. 1858. Madrid.
A/ Cabeza laureada de Isabel II, a dcha.; alrededor leyenda
ISABEL 2A POR LA G. DE DIOS Y LA CONST. ·1858·.
R/ Armas de Castilla coronadas, con granada en la parte
inferior y escudo borbónico en su parte central, entre
columnas con inscripción PLVS VLTRA; alrededor
leyenda REINA DE LAS ESPAÑAS *20 REALES*.
25.9 g. 37 mm. 12 h. MPV 51357.
Ref.: KM: n.º 609.2; AC: n.º 615.
77. Isabel II. 20 reales. 1859. Madrid.
A/ Cabeza laureada de Isabel II, a dcha.; alrededor leyenda
ISABEL 2A POR LA G. DE DIOS Y LA CONST. ·1859·.
R/ Armas de Castilla coronadas, con granada en la parte
inferior y escudo borbónico en su parte central, entre
columnas con inscripción PLVS VLTRA; alrededor
leyenda REINA DE LAS ESPAÑAS *20 REALES*.
26.05 g. 37 mm. 12 h. MPV 51358.
Ref.: KM: n.º 609.2; AC: n.º 616.
[page-n-15]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
225
APL XXXVI, 2026
[page-n-16]
226
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
APL XXXVI, 2026
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
[page-n-17]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
227
APL XXXVI, 2026
[page-n-18]
228
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
APL XXXVI, 2026
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
[page-n-19]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
229
APL XXXVI, 2026
[page-n-20]
230
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
APL XXXVI, 2026
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
[page-n-21]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
231
APL XXXVI, 2026
[page-n-22]
232
P. Cerdà Insa y G. Tortajada Comeche
71
72
73
74
75
76
77
APL XXXVI, 2026
[page-n-23]
El tesoro de Alcublas (Valencia). Un conjunto de monedas de plata europeas del siglo XIX
233
BIBLIOGRAFÍA
AC = AA.VV. (2019): Numismática española: catálogo de todas las monedas emitidas desde los Reyes Católicos hasta
Felipe VI: 1474 a 2020. Áureo y Calicó, Barcelona.
ALCAIDE VERDÉS, José Luis (2008): La villa de Alcublas en los ss. XVII y XVIII. Publicaciones del ayuntamiento
de Alcublas, Alcublas.
ALEGRE ORTIZ, José (1917): Historia de Alcublas. Mecanografiado. Archivo Municipal de Alcublas, Alcublas (Repositori UJI, http://hdl.handle.net/10234/29271).
ALFARO ASINS, Carmen (1990): “Nota sobre seis depósitos monetarios”. Boletín del Museo Arqueológico Nacional,
VIII (1-2), p. 91-101.
ALFARO ASINS, Carmen; MARCOS ALONSO, Carmen; OTERO MORÁN, Paloma; GRAÑEDA MIÑÓN, Paula
(2009): Diccionario de numismática. Ministerio de Cultura, Madrid.
CAVANILLES Y PALOP, Antonio José (1795): Observaciones sobre la Historia Natural, Geografía, Agricultura,
población y frutos del reyno de Valencia. Imprenta Real, Madrid.
DE SANTIAGO FERNÁNDEZ, Javier (2008): “Antecedentes del sistema monetario de la peseta”. En Juan Carlos
Galende Díaz; Javier de Santiago Fernández; María del Mar Royo Martínez; Susana Cabezas Fontanilla y Manuel
Joaquín Salamanca López (coords.): VII Jornadas Científicas sobre Documentación Contemporánea (1868-2008).
Universidad Complutense, Madrid, p. 367-389.
EINAUDI, Luca L. (2000): “From the Franc to the ‘Europe’: The Attempted Transformation of the Latin Monetary
Union into a European Monetary Union, 1865-1873”. The Economic History Review, 53 (2), p. 284-308.
F. = AA.VV. (2003): Le franc: les monnaies 1795-2003. Éditions Les Chevau-Légers, Paris.
FERRANDO FRANCÉS, Antoni; ESCARTÍ SORIANO, Vicent Josep (2024): Jaume I: Llibre dels feits. Universitat de
València-Academia Valenciana de la Llengua, Valencia.
HERRERA Y CHIESANOVA, Adolfo (1914): El Duro. Imprenta y fototipia de J. Lacoste, Madrid.
KM = CUHAJ, George S. (ed.) (2012): Standard Catalog of World Coins: 1801-1900. 7ª ed. Krause Publications,
Stevens Point.
MADOZ E IBÁÑEZ, Pascual (1846): Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de
Ultramar. Tomo I. Establecimiento tipográfico Madoz-Sagasti, Madrid.
MARTÍN-ACEÑA, Pablo (2023): “Historia monetaria de España: de la peseta al euro”. Información Comercial Española, ICE: Revista de economía, 933, p. 103-120.
MARTÍNEZ VALLE, Asunción; RIPOLLÈS ALEGRE, Pere Pau (1997): El tesoro de la familia Ferrer de Plegamans.
Generalitat Valenciana, Valencia.
MARTORELL LLINARES, Miguel Ángel (2017): “La Unión Monetaria Latina y la peseta española”. En Albert Estrada i Rius (coord.): De la dracma a l’euro: sistemes i unions monetàries a l’occident d’Europa. 15è aniversari de la
introducció de l’euro. Museu Nacional d’Art de Catalunya, Barcelona, p. 125-143.
MATEU Y LLOPIS, Felipe (1946): Glosario hispánico de numismática. CSIC, Barcelona.
PONZ PIQUER, Antonio (1779): Viage de España. Tomo IV. Imprenta Joaquín Ibarra, Madrid.
RAMÓN SÁNCHEZ, Julio J. (2013): El tresor de Sant Joan d’Alacant. Publicaciones del Museo Arqueológico de
Alicante (MARQ), Alicante.
REDISH, Angela (1994): “The Latin Monetary Union and the emergence of the international gold standard”. En Michael Bordo y Forrest Capie (eds.): Monetary Regimes in Transition. Cambridge University Press, Cambridge, p.
68-85.
ROMERO MARTÍNEZ, Isabel; PASTOR CUBILLO, Blanca Rosa; VILLALMANZO, Jesús; ALCAIDE ROMERO,
Elena; CABANES SANZ, María José (2019): Doña Teresa Gil de Vidaure, la señora de las Alcublas. Publicaciones
del ayuntamiento de Alcublas, Alcublas.
SERRA I ROTÉS, Rosa (1983): “El Tresor de Puig-reig”. L’Erol, 6, p. 10-12.
VEGUÉ LIGOÑA, Pere (1982): El Tresor de Puig-reig: exposició, 10-30 novembre, 1982. Ajuntament de Barcelona,
Serveis de Cultura, Museu d’Història de la Ciutat, Gabinet Numismàtic de Catalunya, Barcelona.
APL XXXVI, 2026
[page-n-24]
[page-n-25]
